آنتی اکسیدان روغن ترکیبات حاوی زینک (روی) از مهمترین مواد افزودنی در فرمولاسیون روانکارها (روغنهای موتور، روانکارهای صنعتی، هیدرولیک و گریسها) هستند. قیمت افزودنی zddp با توجه به کاربرد و به منظور افزایش عمر روانکار، محافظت از قطعات و بهبود عملکرد سیستم طراحی شدهاند.
آنتی اکسیدان روغن

1. مزایا و قابلیتها و قیمت آنتیاکسیدانها zddp در روانکارها و مکانیسم عملکرد آنتی اکسیدان روغن را می توان به شرح ذیل تقسیم بندی نمود.
- آنتیاکسیدانها با خنثیسازی رادیکالهای آزاد و تجزیه هیدروپراکسیدها، از اکسیداسیون روغن جلوگیری میکنند.
- اکسیداسیون باعث تشکیل لجن، رسوب، افزایش ویسکوزیته و اسیدیته میشود.
- مزایای کلیدی:
طولانیتر شدن عمر روغن: کاهش فرآیند اکسیداسیون، تعویض دیرتر روغن.
حفاظت از قطعات: جلوگیری از رسوب و لجن روی قطعات حساس (مانند پیستون، یاتاقان). - ثبات ویسکوزیته: حفظ گرانروی روغن در دماهای بالا.
- کاهش خوردگی و سایش: با جلوگیری از تشکیل اسیدهای ناشی از اکسیداسیون.
- بهبود عملکرد در دماهای بالا: روغن در شرایط حرارتی بالا پایدار میماند.
2. مزایا و قابلیتهای افزودنیهای حاوی زینک (روی) و ترکیباتی که این افزودنی روغن می بایستی داشته باشد تا بهترین اثر بخشی را ایجاد نماید.
- ZDDP (دیآلکیلدیتیوفسفات روی):
پرکاربردترین افزودنی ضدسایش و آنتیاکسیدان.
دیتیوکاربامات روی: خاصیت آنتیاکسیدانی قوی. - مزایای کلیدی:
ضدسایش و ضدفرسایش (Anti-wear/Anti-scuffing): تشکیل لایه محافظ روی سطوح فلزی.
خاصیت آنتیاکسیدانی: زینک در ZDDP رادیکالهای آزاد را خنثی میکند.
مقاومت در برابر فشار بالا (Extreme Pressure – EP): محافظت در شرایط بارگذاری شدید.
خنثیسازی اسیدها: جلوگیری از خوردگی اسیدی.
3. درصد استفاده در فرمولاسیون آنتیاکسیدان روغن و غیره بستگی به نوع محصول مورد استفاده به دلیل اثر گذاری متفاوت درصد مختلفی دارد. معمولاً بین 0.1% تا 2% وزن کل روانکار و بسته به نوع پایه روغن (مینرال، سنتتیک) و شرایط عملیاتی اماده سازی می شود.
- روغنهای موتور: 0.8% تا 1.5% (معمولاً ~900-1200 ppm فسفر).
- روانکارهای صنعتی: 0.5% تا 1.2%.
- گریسها: تا 2% بسته به کاربرد.
- نکته: محدودیتهای استانداردهای زیستمحیطی (مثل API SN, SP) باعث کاهش درصد ZDDP در روغنهای موتور جدید شده است.
4. انواع آنتیاکسیدانهای رایج در روانکارها بصورت کلی شامل 5 قسمت کاملا متفاوت و مجزا می باشد.

الف) آنتیاکسیدانهای آمینی (Aminic Antioxidants) ·
- مثال: دیآریل آمینها، آلکیلدیفنیل آمین.
کاربرد: روغنهای دنده، توربین، هیدرولیک.
مزایا: عملکرد عالی در دماهای بالا.
ب) آنتیاکسیدانهای فنولی (Phenolic Antioxidants)
- مثال: BHT (بوتیلاتید هیدروکسی تولوئن)، استریفیهشدههای ویتامین E.
کاربرد: روغنهای با پایه سنتتیک، زیستتخریبپذیر.
مزایا: کمرسوب، سازگار با محیط زیست.
ج) آنتیاکسیدانهای گوگردی (Sulfurized Antioxidants) ·
- مثال: سولفیدها، دیتیوفسفاتها.
کاربرد: روغنهای دنده و صنعتی تحت بار زیاد.
د) آنتیاکسیدانهای فسفری (Phosphorous Antioxidants) ·
مثال: فسفیتها، ZDDP.
کاربرد: روانکارهای هیدرولیک و صنعتی.
ه) آنتیاکسیدانهای چندمنظوره (Multifunctional) ·
- مثال: ZDDP (ترکیب آنتیاکسیدان، ضدسایش، ضدخوردگی).
5. کاربردهای ویژه بر اساس صنعت و نوع استفاده از انواع انتی اکسیدان ها.
- روغنهای موتور:
ZDDP + آنتیاکسیدانهای فنولی/آمینی. ·محافظت از موتور در دمای بالا، جلوگیری از اکسیداسیون. - روانکارهای صنعتی: · آنتیاکسیدانهای آمینی برای سیستمهای هیدرولیک.
- ترکیبات زینک برای تجهیزات تحت بار.
- روانکارهای دندهای: آنتیاکسیدانهای گوگردی-فسفری برای مقاومت در برابر فشار بالا.
- گریسها: آنتیاکسیدانهای فنولی و آمینی برای افزایش عمر گریس.
- روانکارهای زیستتخریبپذیر: آنتیاکسیدانهای فنولی طبیعی (مشتقات ویتامین E).
6. نکات فنی و انتخاب افزودنی انتی اکسیدان

- سینرژی (همکاری): ترکیب آنتیاکسیدانهای آمینی و فنولی اثر هم افزایی دارد.
- محدودیتها: ZDDP برای کاتالیستهای خودروهای مدرن مضر است → کاهش مصرف در روغنهای جدید.
- آزمایشها: تستهای RPVOT (Rotating Pressure Vessel Oxidation Test) برای ارزیابی عملکرد.
- روندهای آینده: توسعه آنتیاکسیدانهای بدون خاکستر (Ashless) و کمسم.
می توان گفت که در نهایت آنتیاکسیدانها و ترکیبات زینک (به ویژه ZDDP) نقش حیاتی در افزایش عمر و کارایی روانکارها دارند. انتخاب نوع و درصد این افزودنیها به پایه روغن، شرایط عملیاتی و الزامات زیستمحیطی بستگی دارد. درک صحیح از مکانیسم و کاربرد هر نوع، به فرمولاتورها در طراحی روانکارهای بهینه کمک میکند.
نیکان تجارت ری را شرکت نیکان تجارت ری را تولید و بسته بندی انواع روغن موتور دیزلی و بنزینی فروش و پخش روغن صنعتی و روغن ترمز دارد. تولید و پخش گریس نسوز و معمولی تامین افزودنی روغن ، ادتیو و پلیمر و صادرات روغن پایه و قیر و انواع روغن را انجام می دهیم.